Tính lưu lượng gió chuẩn cho hệ “máy hút mùi công nghiệp” ở nhà hàng mới nhất 2025

Trong nhà hàng – đặc biệt khu vực bếp với lượng nhiệt, khói và mùi dầu mỡ lớn – việc đảm bảo thông gió tốt không chỉ giúp môi trường làm việc thoải mái hơn mà còn bảo đảm tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh và sức khỏe cho nhân viên, đồng thời mang tới trải nghiệm tốt hơn cho thực khách.

Hệ thống máy hút mùi công nghiệp (hút khói, hút mùi, thông gió) vì thế trở thành yếu tố không thể thiếu. Nhưng để hệ thống hoạt động hiệu quả, không phải “lắp cho có” mà cần tính toán lưu lượng gió chuẩn – tức là thể tích không khí cần được hút ra hoặc thay mới mỗi giờ – để thiết kế đúng máy, đúng ống dẫn và vận hành hiệu quả.

Bài viết của BẾP KITHOME sẽ hướng dẫn bạn cách tính lưu lượng gió chuẩn cho hệ “máy hút mùi công nghiệp” trong nhà hàng — từ khái niệm, lý do, các bước tính, tới những lưu ý và ví dụ thực tế. Hy vọng bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn và có thể áp dụng ngay cho nhà hàng của mình.

Khái niệm “lưu lượng gió” và vì sao nó quan trọng

Lưu lượng gió trong trường hợp hệ thống hút mùi/ thông gió được hiểu là thể tích không khí (m³) đi qua một mặt cắt dòng dẫn trong một đơn vị thời gian (thường là giờ), đơn vị phổ biến ở Việt Nam là m³/h (mét khối trên giờ). Ví dụ: nếu một quạt hút hoặc hệ thống hút mùi có thông số là 5.000 m³/h nghĩa là mỗi giờ có 5.000 mét khối không khí được hút ra hoặc thay mới.

Việc xác định lưu lượng gió cần thiết cho hệ thống hút mùi nhà hàng quan trọng vì những lý do sau:

• Nếu lưu lượng quá thấp so với yêu cầu, không khí trong khu vực bếp sẽ bị tù đọng, khói mỡ không được xử lý hiệu quả, dẫn tới mùi lan sang khu vực phục vụ/khách, ảnh hưởng tới trải nghiệm thực khách và ảnh hưởng xấu tới môi trường làm việc của nhân viên.

• Nếu lưu lượng quá cao so với thực tế cần thiết, sẽ gây lãng phí chi phí đầu tư (quạt, motor, ống lớn, tiêu thụ điện), đồng thời hệ thống có thể gây tiếng ồn, tạo luồng gió mạnh bất tiện hoặc tiêu tốn năng lượng không cần thiết.

• Xác định lưu lượng gió phù hợp giúp chọn được đúng máy hút, đường ống, chụp hút, góp phần thiết kế hệ thống hút mùi/khói/mỡ hoạt động hiệu quả, vận hành bền và dễ bảo trì.

Các bài viết kỹ thuật về quạt hút và thông gió công nghiệp đã chỉ rõ rằng cần tính thể tích không khí cần thay đổi + số lần thay đổi không khí mỗi giờ (X) để suy ra lưu lượng gió cần thiết.

Đặc thù hệ thống hút mùi công nghiệp trong nhà hàng

Trước khi tính toán, cần hiểu đặc thù của hệ thống hút mùi trong nhà hàng để xác định các thông số đầu vào một cách chính xác.

Khu vực bếp – nơi khói, hơi mỡ & mùi phát sinh

Khu vực bếp nhà hàng thường có các hoạt động: chiên, nướng, xào, hầm, hấp – phát sinh nhiệt lớn, khói, hơi mỡ bốc lên, mùi lan ra nhanh. Có thể cả bếp đảo giữa không gian (open-kitchen), hoặc bếp giấu phía sau. Việc hút mùi khói, hơi mỡ, hơi nước và thay không khí là rất cần thiết để đảm bảo:

• Loại bỏ khói/ hơi mỡ trước khi lan vào khu vực ăn uống hoặc khu vực khách.

• Làm mát khu vực bếp – bởi nếu không khí nóng không được xử lý nhanh sẽ ảnh hưởng tới nhân viên và thiết bị.

• Cung cấp khí tươi thay thế – khi hút ra nhiều không khí, cần đảm bảo nguồn khí cấp vào để tránh áp suất âm, tạo dòng khí bất lợi.

Chụp hút, ống dẫn và quạt hút

Hệ thống hút mùi thường bao gồm: chụp hút đặt trên bếp (có thể dài, rộng tùy số lượng bếp), đường ống dẫn khói/hơi ra ngoài, quạt hút công nghiệp (hướng trục hoặc ly tâm), van, cửa gió cấp khí tươi nếu cần. Thiết kế đường ống, chiều dài ống, số góc cong, vật liệu cách nhiệt, cùng với lưu lượng và áp suất quạt ảnh hưởng lớn tới hiệu quả hệ thống.

Mức thay không khí – số lần thay đổi không khí mỗi giờ

Một thông số quan trọng là số lần thay đổi không khí mỗi giờ (N hoặc X). Đối với khu vực bếp nhà hàng, con số này thường cao vì nhu cầu thông gió lớn: khói, hơi nóng, mùi cần được thay mới nhanh. Trong các hướng dẫn thông gió, ví dụ cho nhà xưởng hoặc khu vực đông người, số lần thay đổi có thể 30-60 lần/giờ.
Riêng bài viết về “Hướng dẫn cách tính lưu lượng quạt hút khói bếp cho nhà hàng, khách sạn” ghi rõ:

– Đối với loại bếp dựa lưng vào tường thì: Qh = 0.5 × A (m³/s).
– Đối với loại bếp dạng ốc đảo (bếp giữa nhà) thì: Qh = 0.75 × A (m³/s)
Ở đó A là diện tích chụp hút (m²). Công thức này thể hiện mức lưu lượng rất lớn tương ứng với nhu cầu mạnh.

Công thức tính lưu lượng gió chuẩn cần thiết

Dưới đây là các công thức cơ bản bạn có thể áp dụng cho hệ máy hút mùi công nghiệp, cùng cách hiểu từng biến và cách điều chỉnh cho nhà hàng.

Công thức cơ bản

Một công thức phổ biến để tính lưu lượng gió Q là:

                                                        Q=V×N

Trong đó:

• Q = lưu lượng gió cần thiết (m³/h)

• V = thể tích khu vực cần thông gió (m³)

• N = số lần thay đổi không khí mỗi giờ (lần/h)

Cụ thể, để tính thể tích V:

V=Chiều dài(m)*chiều rộng(m)*chiều cao(m)

Sau đó chọn số lần thay đổi không khí phù hợp với loại không gian, rồi nhân để được Q.

Công thức áp dụng cho hút khói/ hút mùi bếp nhà hàng

Khu vực bếp, đặc thù với mùi, khói, hơi mỡ, nên có công thức chuyên biệt hơn. Ví dụ từ bài viết về nhà hàng & khách sạn:

Qh=0.5 × A (m³/s) đối với bếp sát tường.

Qh = 0.75 × A (m³/s) đối với bếp đảo ở giữ nhà.

Sau đó, nếu muốn chuyển đơn vị sang m³/h: 1 m3/s=3 600 m3/h1\,m^3/s = 3\,600\,m^3/h1m3/s=3600m3/h. Ví dụ nếu A = 4 m², Qh = 0.5×4 = 2 m³/s = 2×3 600 = 7.200 m³/h.

Cách triển khai tính toán chi tiết cho nhà hàng

Dưới đây là các bước bạn nên làm khi tính lưu lượng gió cho hệ máy hút mùi công nghiệp tại nhà hàng, từ khảo sát đến lựa chọn thiết bị.

Bước 1: Khảo sát hiện trạng và xác định thông số

• Xác định kích thước khu vực bếp: chiều dài, chiều rộng, chiều cao. Ghi chú rõ có trần xuyên cao hay chia thành nhiều lớp.

• Xác định loại và số lượng thiết bị nấu: bếp chiên, bếp nướng than, lò nướng, chảo lớn, bếp đảo, chảo chuyên dụng. Thiết bị càng nhiều, lượng khói/hơi mỡ càng lớn → cần lưu lượng lớn hơn.

• Xác định chụp hút: chiều dài, chiều rộng, độ cao lắp đặt, khoảng cách tới bếp. Xác định diện tích A chụp hút nếu áp dụng công thức chuyên biệt.

• Xác định đường ống dẫn: chiều dài từ chụp đến quạt, số góc cong, vật liệu ống (tôn mạ kẽm, inox, bọc cách nhiệt nếu cần). Điều này ảnh hưởng tới tổn thất áp suất, do đó bạn có thể cần chọn quạt lưu lượng lớn hơn để bù.

• Xác định điều kiện môi trường: mức độ nấu ăn/giờ cao hay thấp, thời gian hoạt động, khí cấp vào (có mở cửa, có hệ thống cấp khí tươi hay không).

• Xác định các tiêu chuẩn, quy định địa phương về thông gió, hút khói mỡ – có thể yêu cầu mức lưu lượng tối thiểu hoặc số lần thay đổi không khí tối thiểu.

Bước 2: Tính thể tích và số lần thay đổi không khí

• Tính thể tích V = chiều dài × chiều rộng × chiều cao (m³).

• Xác định N = số lần thay đổi không khí mỗi giờ phù hợp với bếp nhà hàng. Ví dụ có thể chọn N = 20-30 lần/h, hoặc hơn tùy mức độ nấu ăn lớn/ nhỏ.

• Tính Q₁ = V × N (m³/h).

Bước 3: Tính lưu lượng dựa vào diện tích chụp hút (nếu sử dụng công thức chuyên biệt)

• Tính diện tích chụp hút A (m²) = chiều dài chụp × chiều rộng chụp.

• Nếu bếp sát tường: Qh = 0.5 × A (m³/s).

• Nếu bếp đảo giữa không gian: Qh = 0.75 × A (m³/s).

• Chuyển sang m³/h: Qh_m3h = Qh × 3.600 (vì 1 m³/s = 3.600 m³/h).

• Gọi Q₂ = Qh_m3h.

Bước 4: Chọn lưu lượng cần thiết và thêm dư an toàn

• Bạn nên chọn lưu lượng gió cần thiết Q = max(Q₁, Q₂) × hệ số an toàn. Hệ số an toàn (thường 10-30%) để bù tổn thất đường ống, động cơ quạt giảm hiệu suất theo thời gian, điều kiện hơi mỡ/hơi nước ảnh hưởng.

• Ví dụ: Q = max(Q₁, Q₂) × 1.2 (20% dư).

• Đây sẽ là lưu lượng danh định của quạt hút mà bạn sẽ chọn hoặc số lượng quạt (nếu dùng nhiều quạt) cần đáp ứng.

Bước 5: Lựa chọn quạt hút, đường ống và thiết kế hệ thống

• Từ Q bạn tra bảng nhà sản xuất quạt hoặc tham khảo catalog để chọn quạt có lưu lượng ≥ Q và áp suất tĩnh phù hợp (áp suất tĩnh phải lớn hơn tổn thất đường ống, van, lưới lọc mỡ, chụp). Bài viết về thông gió công nghiệp nhắc tới việc chọn quạt có lưu lượng lớn hơn 10-20% so với nhu cầu thực tế.

• Thiết kế đường ống dẫn, chụp hút: đường kính ống phù hợp để tốc độ gió không quá cao (gây ồn, mất áp), cũng không quá thấp (gây lắng mỡ, tổn thất).

• Thiết kế cấp khí tươi: nếu hệ thống hút rất mạnh, phải có nguồn thay thế để tránh áp suất âm, gió ngược, hoặc ảnh hưởng tới hệ thống điều hòa/thoát hiểm.

• Lưới lọc mỡ, trap dầu mỡ: vì nhà hàng có hơi mỡ, nên hệ thống cần trap dầu, lưới lọc cách thủy, bảo trì để giữ hiệu suất quạt.

• Bảo trì và kiểm tra định kỳ: đường ống, chụp hút, quạt và van cần được vệ sinh để tránh giảm lưu lượng thực tế và tăng tiêu thụ điện.

Bước 6: Kiểm tra và hiệu chỉnh khi vận hành

• Sau khi lắp đặt hệ thống, nên kiểm đo lưu lượng gió thực tế — dùng thiết bị đo lưu lượng (ví dụ ống Pitot, anemometer) để kiểm tra xem quạt thực tế cung cấp lưu lượng có đúng với tính toán ban đầu hay thấp hơn do tổn thất.

• Nếu lưu lượng thực tế thấp hơn yêu cầu, cân nhắc tăng cỡ quạt, tăng tốc độ quạt hoặc giảm tổn thất đường ống (rút ngắn ống, bớt góc, làm sạch).

• Ghi lại dữ liệu vận hành để bảo trì định kỳ, lập kế hoạch vệ sinh chụp, đường ống, quạt.

Những lưu ý quan trọng khi tính và thiết kế hệ thống hút mùi

Khi bạn áp dụng việc tính lưu lượng gió cho nhà hàng, có một số lưu ý quan trọng sau để đảm bảo kết quả thực sự hiệu quả và phù hợp với thực tế:

Tổn thất áp suất đường ống

Không chỉ tính lưu lượng gió, mà cần xem xét áp suất tĩnh mà quạt phải vượt qua để hút không khí qua hệ thống. Mỗi đoạn ống dài, mỗi góc cong, mỗi van, mỗi lưới lọc mỡ sẽ tạo ra tổn thất áp suất. Nếu bạn chọn quạt chỉ dựa trên lưu lượng và bỏ qua áp suất, quạt có thể không đạt được lưu lượng danh định hoặc vận hành yếu hơn nhiều. Các bài tham khảo thiết kế hệ thống thông gió công nghiệp đã nhấn mạnh yếu tố tổn thất áp suất.

Cấp khí tươi và cân bằng không khí

Khi hệ thống hút ra lượng lớn không khí (như 10.000 m³/h), nếu không có đường cấp khí tươi thay thế, sẽ tạo ra áp suất âm trong khu bếp – kéo không khí từ nơi không mong muốn (kho, hành lang, cửa phụ) vào, hoặc làm ảnh hưởng tới hệ thống điều hòa. Vì vậy cần thiết kế cửa cấp gió tươi, hoặc hệ thống cấp khí cơ khí, hoặc đảm bảo cửa/phòng có thông khí tự nhiên.

Vệ sinh hệ thống và bảo trì định kỳ

Trong môi trường bếp nhà hàng có nhiều hơi mỡ, dầu, bụi, nếu chụp hút và đường ống không được vệ sinh thường xuyên, hiệu suất hút sẽ giảm theo thời gian, lưu lượng thực tế sẽ thấp hơn tính toán ban đầu. Do đó cần lập kế hoạch bảo trì: vệ sinh chụp, thay lọc mỡ, làm sạch đường ống, kiểm tra quạt, bôi trơn motor, kiểm tra van.

Tiêu chuẩn an toàn và môi trường

Tùy vào địa phương, nhà hàng có thể phải tuân thủ tiêu chuẩn về chất lượng không khí, mùi, khói, cả yêu cầu PCCC (phòng cháy chữa cháy) – ví dụ ống gió chống cháy, trap dầu mỡ, van khói, kín chụp. Do vậy khi tính lưu lượng và thiết kế, cần tham khảo thêm tiêu chuẩn địa phương và quy định như: khoảng cách chụp hút tới bếp, độ che phủ, tốc độ hút, độ ồn cho phép.

Tốc độ gió trong chụp hút và ống dẫn

Một yếu tố khác là tốc độ gió qua chụp hoặc ống dẫn. Nếu tốc độ quá thấp, khói/mỡ dễ lan ra; nếu quá cao, dễ gây tiếng ồn, dòng gió mạnh tạo cảm giác khó chịu cho nhân viên. Thiết kế chụp và ống dẫn nên đảm bảo tốc độ gió trong phạm vi chấp nhận được (thường 0.5–1 m/s hoặc tùy tiêu chuẩn) và đường ống nên có kích thước phù hợp để đạt lưu lượng yêu cầu mà không gây tốc độ gió quá lớn.

Dự phòng cho tương lai

Khi nhà hàng mở rộng, tăng số lượng bếp, hoặc thay đổi công nghệ nấu, lưu lượng yêu cầu có thể tăng trong tương lai. Vì vậy khi thiết kế nên cân nhắc khả năng mở rộng: chọn quạt có khả năng tăng tốc, ống dẫn có đường kính lớn hơn chút, hoặc bố trí chụp hút linh hoạt.

Lợi ích của việc tính toán đúng lưu lượng gió

Khi bạn tính toán đúng và thiết kế đúng lưu lượng gió cho hệ máy hút mùi công nghiệp, nhà hàng sẽ hưởng nhiều lợi ích rõ ràng:

• Không gian bếp và nhà hàng sẽ thông gió tốt, khói/hơi mỡ được loại bỏ nhanh, mùi cả khu vực bếp ít lan sang khu khách, giúp trải nghiệm khách tốt hơn.

• Môi trường làm việc cho nhân viên bếp sẽ thoải mái hơn: ít khói, ít hơi nóng, lưu thông không khí tốt → tăng hiệu suất làm việc, giảm mệt mỏi.

• Hệ thống vận hành ổn định, tuổi thọ quạt và thiết bị đường ống kéo dài vì không bị vận hành thiếu tải hoặc quá tải.

• Tiết kiệm điện năng: vì không dùng quạt “quá lớn” so với nhu cầu, và hệ thống hoạt động tối ưu — giảm chi phí vận hành.

• Tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn: hệ thống hút mùi chuẩn giúp nhà hàng đáp ứng quy định về vệ sinh và PCCC dễ hơn.

• Dễ bảo trì và quản lý: khi biết lưu lượng thiết kế ban đầu, bạn có thể kiểm tra định kỳ xem lưu lượng thực tế có giảm không và kịp thời bảo trì.

Những sai lầm thường gặp và cách tránh

Dưới đây là một số lỗi phổ biến khi thiết kế hệ thống hút mùi cho nhà hàng và cách khắc phục:

Sai lầm 1: Chọn quạt chỉ dựa vào “lưu lượng tiêu chuẩn” mà không xét đến thực tế

Nhiều người chỉ tra bảng “quạt 10.000 m³/h” rồi lắp mà không tính tới kích thước bếp, số thiết bị nấu, đường ống tổn thất, cấp khí tươi. Kết quả là lưu lượng thực tế thấp hơn hoặc thừa chi phí.
Khắc phục: Luôn tính theo thể tích + số lần thay đổi hoặc diện tích chụp hút + thực tế bếp, thêm hệ số an toàn.

Sai lầm 2: Bỏ qua áp suất tĩnh và tổn thất đường ống

Chỉ nhìn vào thông số lưu lượng của quạt mà không check xem quạt có vượt được tổn thất áp suất hay không → quạt không đạt lưu lượng, hút yếu.
Khắc phục: Tính sơ bộ tổn thất (dài ống, số góc, van, lọc mỡ), chọn quạt có biểu đồ lưu lượng-áp suất phù hợp và lớn hơn yêu cầu.

Sai lầm 3: Hệ thống cấp khí tươi bị xem nhẹ

Hút ra mạnh mà cấp vào ít hoặc không có đường khí thay thế → áp suất âm, không khí từ nơi không mong muốn kéo vào, hiệu suất giảm.
Khắc phục: Thiết kế đường cấp khí tươi, hoặc kiểm tra khả năng thay không khí tự nhiên, hoặc cân nhắc cửa hút gió thay thế.

Sai lầm 4: Thiết kế ống dẫn không phù hợp

Ống quá nhỏ → tốc độ gió quá cao gây ồn và tổn thất; ống quá dài hoặc nhiều cong → tổn thất lớn; chụp hút che không đủ bề mặt bếp → hút không hiệu quả.
Khắc phục: Thiết kế ống và chụp phù hợp, tối ưu đường ống – ngắn, thẳng, ít góc; chụp rộng hơn bếp, che phủ tốt.

Sai lầm 5: Thiếu bảo trì

Sau thời gian, ống dẫn dính mỡ/bụi, lưới lọc mỡ tắc, quạt mất hiệu suất → lưu lượng thực tế thấp mà vẫn nghĩ “hệ thống ổn”.
Khắc phục: Lập kế hoạch bảo trì định kỳ: vệ sinh chụp, ống, quạt, kiểm tra lưu lượng thực tế năm/lần.

Tính lưu lượng gió chuẩn cho hệ máy hút mùi công nghiệp trong nhà hàng là bước thiết kế không thể bỏ qua nếu bạn muốn có một môi trường bếp chuyên nghiệp, sạch sẽ và vận hành hiệu quả. Việc tính toán đúng giúp bạn chọn quạt, thiết kế ống, bảo trì hệ thống đúng đắn — từ đó giảm chi phí, tăng trải nghiệm, đáp ứng tiêu chuẩn và tạo nên không gian làm việc và phục vụ thực khách tốt nhất.

Để biết thêm thông tin chi tiết và đặt hàng sản phẩm, hãy liên hệ ngay với Kithome. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!

 Hotline: 0983 196 190
 Website: kithome.com.vn | bepkithome.vn
 Địa chỉ: Liền kề 11 – Lô A17 KĐT Geleximco, An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội

 Fanpage: Kithome Hà Nội
 YouTube: Bếp Kithome Official
 TikTok: @thuongpham9190
 Zalo OA: Kithome Zalo
 Nhóm Facebook: Hội Yêu Bếp Kithome

 Hãy đến với Kithome để trải nghiệm sản phẩm và dịch vụ tốt nhất!